Ruiny pałacu w Skale

DSCF5631Nad miejscowością Skała w powiecie lwóweckim górują widoczne z daleka ruiny szesnastowiecznego, renesansowego dworu. Stojąc u podnóża wzniesienia, na którym się znajduje, dostrzec możemy również zabudowania dawnego folwarku, zachowane do dzisiaj, oraz znajdujący się na zboczu zabytkowy park.

Pałac wybudowany został przez Adama von Lesta, był następnie rozbudowywany w XVII i XVIII w, by swój ostateczny kształt otrzymać na początku dziewiętnastego stulecia. Choć nie był okazały, jego malownicze położenie oraz wspaniałe ogrody, otaczające go od strony zachodniej i południowej dodawały mu niewątpliwego uroku. W 1627 roku rezydencję przejęła rodzina von Promnitz. Na przestrzeni lat majątek zmieniał właścicieli, byli nimi m. in. hrabia von Gall, który w latach 1700-1795 dzierżył ją rodzinie von Reder, hr. Friedrich von Pückler, który przegrał miejscowość wraz z pałacem w karty, Piotr Biron, który wygrał posiadłość, lecz  zmarł rok później, a majątek odziedziczyła jego córka Paulina, która wyszła za mąż za księcia Fryderyka Hohenzollern-Hechingen. Był to niewątpliwie najlepszy dla całego dominium okres, wtedy też w pałacu wizytowali najznamienitsi artyści Europy, można było tu również posłuchać wspaniałej kapeli dworskiej, sprowadzonej przez feldmarszałka von Blücher. W dworze przebywał też król Wilhelm I, późniejszy cesarz Niemiec.

Po śmierci ks. Friedricha Wilhelma Constantina von Hohenzollern-Hechingen, rezydencja zaczęła powoli chylić się ku upadkowi. Nowi właściciele nie zamieszkali w niej. Co więcej, cenniejsze wyposażenie zostało wywiezione do innych posiadłości rodziny Sigmaringen, która przejęła Skałę. Ostatecznego zniszczenia dokonały oddziały Armii Czerwonej, które wkroczyły do Skały w 1945 roku niszcząc wnętrza pałacu, a także przybywający po nich polscy osadnicy, którzy do końca złupili majątek. Teren dworu przejął miejscowy PGR, a następnie Lasy Państwowe. Już w latach 60. budynek był mocno zniszczony, z czasem zaczęły walić się kolejne stropy i dach. W roku 2013 runęła zachodnia ściana, w 2014 zawaliła się dobudówka od strony wschodniej. Zachował się natomiast balkon na frontowej ścianie, wsparty na czterech masywnych kolumnach. Jak wynika ze znalezionych przeze mnie pocztówek sprzed wojny, obok pałacu znajdowała się również wieża widokowa, jednak do dziś nie ma po niej już śladu.DSCF5618

Pałac, choć mocno zniszczony, ma zostać zabezpieczony przed dalszą dewastacją, jak informuje tablica informacyjna stojąca obok. Niestety, działania te są spóźnione o wiele lat, a sam pałac w każdej chwili może runąć, bowiem wiele ścian nośnych dziś już jest stertą kamieni. Miejscowość jest wspaniałym miejscem na weekendową wycieczkę, przechodzi przez nią kilka szlaków, również rowerowych. Można tu podziwiać pozostałości dawnych czasów, które w Skale są widoczne na niemal każdym kroku. Warto również zwiedzić założenia parkowe znajdujące się na zachód od dawnej rezydencji. Skała, podobnie jak wiele innych miejscowości, bezpowrotnie straciła cenne świadectwo dawnych czasów. I tylko od nas, mieszkańców Dolnego Śląska zależy, czy pozostałymi skarbami historii będą mogły cieszyć się kolejne pokolenia.

 

Pocztówka przedstawiająca pałac pochodzi ze strony http://dolny-slask.org.pl/