Co stało się z wieżą widokową?

Ze wschodniego zbocza wzgórza w miejscowości Skała (niem. Hohlstein) rozciąga się wspaniały widok na okoliczne miejscowości oraz panoramy Pogórza Izerskiego i Karkonoszy. Widok ten zapewne docenili też dawni właściciele renesansowego dworu znajdującego się na tym właśnie wzniesieniu, bowiem wybudowali tu niewielką, liczącą prawdopodobnie ok. 10 metrów wieżę widokową. I choć w Skale bywałem wiele razy, często oglądałem budynki dawnego majątku, widok wieży na starej fotografii był dla mnie sporym zaskoczeniem, ponieważ do dziś nie pozostał po niej nawet najmniejszy ślad. Widoczna na starych pocztówkach z okresu przedwojennego budowla istniała w tym miejscu najprawdopodobniej jeszcze pod koniec lat trzydziestych, bo właśnie z tego okresu pochodzą ostatnie rysunki przedstawiające pałac i okoliczne zabudowania w stanie nienaruszonym, wśród nich wspomnianą wieżę. Niestety, tutaj kończą się jedyne tropy mogące powiedzieć nam coś o dalszym losie tego ciekawego obiektu. W żadnym z dostępnych mi źródeł historycznych nie odnalazłem choć wzmianki o nim, a oglądając miejsce, które wskazują nam stare fotografie odnajdujemy jedynie porośnięte trawą podwórko dawnej oficyny pałacowej, dziś służącej za budynek mieszkalny.

Jedna z przedwojennych pocztówek, na której widoczna jest wieża
Jedna z przedwojennych pocztówek, na której widoczna jest wieża, zaznaczona najprawdopodobniej przez nadawcę

Jedną z najbardziej prawdopodobnych przyczyn ,,zniknięcia” wieży wydaje się być to, że podzieliła los pozostałych budynków dawnego majątku- posłużyła nowo przybyłym tu polskim osadnikom ze wschodu jako źródło materiałów budowlanych. Inna teoria mówi, że przeszkadzała ona po prostu nowym mieszkańcom, przez co została rozebrana. Trzeba wziąć też jednak pod uwagę, że jeszcze przed wybuchem wojny, dwór wraz z okolicznymi zabudowaniami były już mocno zniszczone i ogołocone z cenniejszego wyposażenia. Być może długo nieremontowana wieża zawaliła się sama, podobnie jak pałac znajdujący się kilkanaście metrów od niej.

Jest jak najbardziej zapomniana i niewiele osób, nawet zgłębiających się w historię tego miejsca nie zdaje sobie sprawy z faktu jej istnienia. Być może kiedyś poznamy zagadkę tego jakże ciekawego budynku, który gdyby przetrwał do dziś mógłby być równie wspaniałą atrakcją turystyczną co sam dwór. O nim i o całym dawnym dominium przeczytać można tutaj, do czego gorąco zachęcam 🙂

Pocztówki i zdjęciach wykorzystane w artykule pochodzą ze strony http://dolny-slask.org.pl/